ZOETERMEER – De Nederlandse land- en tuinbouw dreigt innovatieve oplossingen voor verduurzaming mis te lopen doordat regelgeving onvoldoende aansluit op nieuwe technologieën. Daarvoor waarschuwt TKI Tuinbouw & Uitgangsmaterialen (TKI T&U) in het onlangs verschenen rapport Regie op Regels, Ruimte voor Groei. 

Volgens TKI T&U lopen veel innovaties vast in langdurige toelatingsprocedures of ontbreekt passende experimenteerruimte om nieuwe toepassingen in de praktijk te testen. Daardoor bereiken oplossingen die kunnen bijdragen aan verduurzaming, voedselzekerheid en vermindering van gewasbeschermingsmiddelen de praktijk vaak niet of pas veel later. 
Voor het rapport onderzocht TKI T&U tien concrete innovaties uit onder meer de glastuinbouw, fruitteelt, akkerbouw en voedingsmiddelenindustrie. Het gaat onder andere om biologische gewasbescherming, AI-gestuurde teeltsystemen, nieuwe veredelingstechnieken, cellulaire agricultuur en innovatieve oplossingen tegen aardappelziekte Phytophthora. Uit dit onderzoek blijkt dat innovatieve toepassingen vaak niet passen binnen bestaande wet- en regelgeving of vastlopen in langdurige toelatingsprocedures. In sommige gevallen ontbreken passende beoordelingskaders volledig. Dit zorgt volgens TKI T&U voor een groeiende kloof tussen technologische ontwikkeling en regelgeving. 

Regulatory sandboxes
TKI T&U pleit daarom voor de inzet van regulatory sandboxes: gecontroleerde experimenteerruimtes waarin innovaties tijdelijk onder aangepaste regelgeving getest kunnen worden, in samenwerking met toezichthouders en overheden. Andere landen, waaronder het Verenigd Koninkrijk, Denemarken, Singapore en de Verenigde Staten, werken al met dergelijke experimenteerruimte voor innovatieve agrifood toepassingen. Volgens TKI T&U staat de internationale concurrentiepositie van Nederland onder druk als innovatieve toepassingen sneller in andere landen kunnen worden getest en toegelaten.

Versnelling in innovatie
Naast regelgeving wijst het rapport op een belangrijke financieringskloof. De fase tussen een technisch bewezen innovatie en daadwerkelijke toelating (regulatory valley of death) valt volgens TKI T&U buiten bestaande subsidieregelingen en investeringsinstrumenten.  Daardoor blijven innovaties hangen tussen onderzoek en praktijktoepassing, terwijl maatschappelijke opgaven rond klimaat, stikstof, biodiversiteit en voedselzekerheid juist vragen om versnelling van innovatie.

Met het rapport roept TKI T&U ministeries, regionale overheden, fondsen en sectororganisaties op om gezamenlijk werk te maken van een Nederlands sandbox-programma voor de land- en tuinbouwsector. Michiel Roelse, directeur van TKI T&U: ‘Uit dit rapport blijkt dat de sector klaar is om grote stappen te zetten. De vraag is of beleid en financiering dat ook zijn.’

Lees het hele rapport hier: